Учора VPN падключаўся за секунду, а сёння дадатак бясконца вісіць на надпісе «Падлучэнне», адвальваецца праз хвіліну ці злучаецца, але інтэрнэт праз яго не ідзе. Часта карціна яшчэ заблытанейшая: на хатнім Wi-Fi усё добра, а на мабільным інтэрнэце нічога не працуе; на камп'ютары падключаецца, а на айфоне не.

Добрая навіна ў тым, што ў гэтых сімптомаў зразумелыя прычыны і большасць з іх здымаецца самастойна за пяць хвілін. Ніжэй — разбор па прычынах, асобныя раздзелы пра мабільны інтэрнэт А1, МТС і life:), пра айфон, Андроід і Windows, а таксама што рабіць, калі не працуе ніводны VPN. Адразу заўвага пра інтэрфейс: у Беларусі меню тэлефона амаль заўсёды рускае ці англійскае, таму шляхі падаем і па-беларуску, і так, як яны падпісаны ў самім меню.

Чаму VPN перастаў працаваць: асноўныя прычыны

Па частаце зваротаў у падтрымку прычыны выстройваюцца прыкладна так:

  1. Збіты час на прыладзе. Сучасныя пратаколы выкарыстоўваюць дакладны час пры ўсталяванні абароненага злучэння. Розніца ў пару хвілін — і падлучэнне моўчкі не адбываецца.
  2. Састарэлая падпіска ў дадатку. Спіс сервераў мяняецца, а кліент трымае старую канфігурацыю і стукаецца ў адрасы, якіх ужо няма.
  3. Перагружаны ці выключаны сервер. Асабліва характэрна для бясплатных сэрвісаў і канфігурацый з тэлеграм-ботаў.
  4. Састарэлы пратакол. Рашэнні з пазнавальным характарам трафіку ў нагружаных сетках працуюць усё горш, а на мабільным інтэрнэце часта не працуюць зусім.
  5. Асаблівасці мабільнай сеткі: энергазберажэнне ўсыпляе дадатак, а памер пакета (MTU) у аператара меншы за стандартны.
  6. Канфлікт з іншым сеткавым софтам: другі VPN, проксі-пашырэнне ў браўзеры, антывірус з сеткавым фільтрам.
  7. Старая версія дадатка.

Што рабіць, калі VPN не падключаецца: чэк-ліст за пяць хвілін

Прайдзіце зверху ўніз, не прапускаючы пунктаў: парадак тут мае значэнне.

  1. Уключыце аўтаматычныя дату, час і часавы пояс. iPhone: Налады → Асноўныя → Дата і час (Settings → General → Date & Time). Android: Налады → Сістэма → Дата і час. Windows: Параметры → Час і мова → «Усталёўваць час аўтаматычна».
  2. Абнавіце падпіску ў дадатку. Кнопка абнаўлення ці кругавая стрэлка побач з профілем. Калі кліент захаваў стары спіс сервераў, частка з іх ужо не адказвае.
  3. Змяніце сервер — спачатку на іншы ў той самай краіне, потым на суседнюю краіну.
  4. Абнавіце дадатак да апошняй версіі з крамы.
  5. Пераключыце сетку: Wi-Fi ↔ мабільны інтэрнэт. Калі ў адной сетцы працуе, а ў другой не — прычына ў сетцы, а не ў падпісцы.
  6. Выключыце ўсё лішняе сеткавае: другі VPN-кліент, проксі ў браўзеры, сеткавы экран антывіруса.
  7. Перазагрузіце прыладу і роўтэр.

Калі пасля сямі крокаў нічога не змянілася — ніжэй разбор па канкрэтных сітуацыях.

VPN не падключаецца да сервера: тры тыповыя сітуацыі

Вісіць на «Падлучэнні» і скідваецца. Амаль заўсёды гэта час на прыладзе або неактуальная падпіска. Радзей — сервер проста выключаны.

Падключаецца, але інтэрнэту няма. Класічная прыкмета праблемы з MTU або канфлікту з іншым сеткавым дадаткам. Праверце, ці не запушчаны другі тунэль, і паспрабуйце ўручную задаць MTU каля 1280, калі кліент дазваляе.

Падключаецца і адвальваецца праз некалькі хвілін. Энергазберажэнне на тэлефоне або нестабільны вузел. Дазвольце дадатку працаваць у фоне і паспрабуйце іншы сервер.

VPN не працуе на мабільным інтэрнэце А1, МТС ці life:)

Самы часты сцэнар: дома ўсё добра, на вуліцы — не. Прычын чатыры, і правяраць іх варта менавіта ў такім парадку.

  1. Энергазберажэнне. iOS і Android усыпляюць фонавыя дадаткі. На Android: Налады → Дадаткі → ваш VPN → Батарэя → «Без абмежаванняў» (Battery → Unrestricted). На iOS праверце, што для дадатка дазволена фонавае абнаўленне.
  2. MTU. У мабільных аператараў памер пакета меншы, чым на хатнім інтэрнэце. Значэнне каля 1280 здымае сімптом «падключана, але даныя не ідуць».
  3. Пратакол. Менавіта ў мабільных сетках старыя пратаколы здаюць першымі: іх трафік лёгка адрозніць ад звычайнага. Сучасныя рашэнні кшталту VLESS выглядаюць як звычайны абаронены трафік і трымаюцца роўна.
  4. Якасць самой сеткі. У метро, на мяжы пакрыцця і ў перапоўненым гандлёвым цэнтры рвецца любое злучэнне — праз тунэль гэта проста прыкметней.

Асобна пра трафік, бо ў Беларусі яго лічаць. Базавыя тарыфы дазваляюць 2 ГБ прыкладна за 9,4 BYN, 15 ГБ — каля 15 BYN, і гэта рэальнае абмежаванне. Сам тунэль дадае да аб'ёму няшмат — накладныя выдаткі на шыфраванне складаюць прыкладна 4–10% зверху. Значна мацней пакет з'ядае звычка глядзець відэа ў высокай якасці праз мабільную сетку. Калі трафік трэба берагчы, разумней зніжаць якасць відэа і ўключаць рэжым эканоміі даных у саміх дадатках, а не выключаць падлучэнне.

VPN не працуе на хатнім інтэрнэце byfly ці А1, але працуе на мабільным

Адваротны выпадак сустракаецца радзей, і прычына амаль заўсёды ў роўтэры або хатняй сетцы:

  • Перапоўненая табліца злучэнняў роўтэра — дапамагае звычайная перазагрузка;
  • Роўтэр ад Белтэлекама, А1 ці МТС не прапускае патрэбны порт — паспрабуйце іншы сервер або іншы пратакол у наладах кліента;
  • Бацькоўскі кантроль або проксі на роўтэры — праверце вэб-інтэрфейс роўтэра;
  • DNS правайдара — задайце ў наладах прылады публічны DNS.

VPN не працуе на айфоне, Андроідзе і на Windows

На iPhone апрача агульнага чэк-ліста праверце: Налады → VPN і кіраванне прыладай (VPN & Device Management) — там не павінна вісець старых профіляў ад іншых сэрвісаў, выдаліце лішнія. Выключыце «Прыватны вузел» (iCloud Private Relay), калі ён уключаны, — ён канфліктуе з тунэлем. Пераўсталёўка дадатка — адзіны спосаб цалкам ачысціць яго кэш, але перад гэтым абавязкова захавайце спасылку-падпіску.

На Android дадайце да агульнага спісу: рэжым Always-on VPN у Налады → Сетка → VPN → шасцярэнька побач з дадаткам; ачыстка кэша дадатка; праверка, што ў кліенце выбраны рэжым «увесь трафік праз тунэль», а не спіс асобных дадаткаў.

На Windows 10 і 11: праверце час (Параметры → Час і мова); пакіньце толькі адзін сеткавы фільтр — антывірус, карпаратыўны кліент ці проксі-пашырэнне, але не ўсё адразу; праверце сістэмны проксі (Параметры → Сетка і Інтэрнэт → Проксі-сервер), бо пасля збою кліента ён часам застаецца ўключаным; запусціце кліент ад імя адміністратара. Скід сеткі — крайняя мера, але ён закрывае цэлы клас праблем са завіслымі сеткавымі наладамі.

Не працуе ніводны VPN: што гэта значыць

Калі ў вас некалькі сэрвісаў і не працуе ніводны — гэта амаль ніколі не супадзенне. Праверце па парадку:

  1. Час на прыладзе — ламае адразу ўсе сучасныя пратаколы.
  2. Адна і тая ж сетка — калі ўсе сэрвісы маўчаць на мабільным, а дома працуюць, справа ў сетцы.
  3. Адно і тое ж пакаленне пратаколаў — калі ўсе вашы сэрвісы на старых рашэннях, у нагружанай сетцы яны лягуць адначасова.
  4. Агульны сеткавы софт — антывірус ці карпаратыўны кліент рэжа ўсё разам.

Асобна пра бясплатныя сэрвісы. Бясплатны VPN не бярэ грошай, значыць зарабляе інакш: на рэкламе, на статыстыцы пра карыстальнікаў або існуе, пакуль уладальніку хапае энтузіязму аплачваць серверы. Адсюль перагружаныя вузлы, на якіх увечары хуткасць падае да нуля, і серверы, якія знікаюць без папярэджання. Канфігурацыі з тэлеграм-ботаў — тая самая гісторыя: адрасы раздаюцца масава, тэрмін жыцця — тыдні.

Як выбраць VPN, да якога не давядзецца вяртацца

Калі вы чытаеце гэта не ўпершыню і ўжо змянілі пару сэрвісаў, шукайце не «яшчэ адзін», а той, да якога не вернецеся з тым жа пытаннем.

  • Сучасны пратакол. Orris VPN працуе на VLESS — ён роўна трымае злучэнне і на хатнім byfly, і на мабільным інтэрнэце А1, МТС ці life:).
  • Запас па хуткасці. Да 1 Гбіт/с і безлімітны трафік: відэа, званкі і загрузкі не ўпіраюцца ў канал сэрвісу.
  • Серверы ў розных краінах і жывая падтрымка — ёсць каму напісаць, калі нешта пайшло не так.
  • Без логаў — сэрвіс не збірае і не прадае даныя карыстальнікаў.
  • Усе платформы з адной падпіскі: Windows, macOS, Linux, iOS, Android.
  • Зручная аплата. Улічваючы, што беларускія карткі прымаюць далёка не ўсюды, аплата крыптавалютай тут не экзотыка: у Orris ёсць і картка, і СБП, і крыпта.

Ад ~$1,7 у месяц, з бясплатным пробным перыядам. Пачынаць разумна менавіта з яго — праверыць на сваёй сетцы, сваім тэлефоне і ў свой вячэрні час.

Частыя пытанні

Чаму VPN не працуе менавіта на мабільным інтэрнэце? Тры прычыны: энергазберажэнне ўсыпляе дадатак, MTU у аператара меншы за стандартны, а старыя пратаколы ў мабільных сетках працуюць найгорш. Дазвольце фонавую працу, задайце MTU каля 1280 і карыстайцеся сучасным пратаколам.

VPN не падключаецца да сервера — што рабіць у першую чаргу? Уключыць аўтаматычны час, абнавіць падпіску ў дадатку і змяніць сервер. Гэта закрывае большасць выпадкаў.

VPN перастаў працаваць сёння, хоць учора працаваў. Чаму? Часцей за ўсё змяніўся спіс сервераў, а кліент трымае стары, альбо збіўся час. Абнавіце падпіску і праверце гадзіннік.

Падлучэнне ёсць, а інтэрнэту няма — у чым справа? MTU або канфлікт з іншым сеткавым дадаткам. Выключыце другі тунэль, проксі і сеткавы фільтр антывіруса, задайце MTU 1280.

VPN сам адключаецца праз некалькі хвілін — гэта нармальна? Не. Звычайна гэта энергазберажэнне на тэлефоне альбо нестабільны вузел.

Ці шмат мабільнага трафіку з'ядае тунэль? Накладныя выдаткі на шыфраванне — прыкладна 4–10% зверху ад звычайнага аб'ёму. Пакет мацней з'ядае відэа ў высокай якасці, а не само падлучэнне.

Ці дапамагае пераўсталёўка дадатка? Часам — яна скідвае пашкоджаныя налады. Перад гэтым абавязкова захавайце спасылку-падпіску, інакш давядзецца браць яе нанова ў асабістым кабінеце.

Чаму ў аднаго чалавека працуе, а ў другога не, хоць сэрвіс адзін? Таму што ў вас розныя сеткі і розныя прылады. Маршрут да сервера ў кожнага свой, і менавіта ён вызначае вынік.

Вынік

«Не працуе VPN» — амаль ніколі не прысуд. Час на прыладзе, абноўленая падпіска і змена сервера вырашаюць большасць выпадкаў за пяць хвілін. На мабільным інтэрнэце дадайце фонавую працу дадатка і MTU. Калі не дапамагло нічога — прычына ў самім сэрвісе: перагружаныя бясплатныя серверы і састарэлы пратакол даюць роўна тую карціну, якую вы назіраеце.

Калі вы яшчэ вырашаеце, ці патрэбны вам тунэль наогул, пачніце з артыкула навошта патрэбны VPN. Асобная частая гісторыя — калі TikTok ламаецца менавіта з уключаным падлучэннем. А самы нестабільны сэрвіс у краіне разабраны тут: чаму не працуе Discord.